خبرگزاری مهر، گروه استان ها- آیناز بهبودی: اعتیاد یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی است که نهتنها فرد، بلکه خانواده و جامعه را نیز درگیر زندگی سالم را برای افراد درگیر این آسیب هموار کند. هفته مبارزه با مواد مخدر فرصتی است تا با نگاهی مسئولانهتر، نقش آگاهی، حمایت اجتماعی و خدمات درمانی در کاهش این آسیب و احیای امید در جامعه مورد توجه قرار گیرد.
مقابله با اعتیاد نیازمند نگاهی مسئولانه است
اعتیاد یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی است که نهتنها فرد، بلکه خانواده و جامعه را نیز درگیر میکند. این پدیده، علاوه بر پیامدهای جسمی و روانی، آثار گستردهای بر امنیت اجتماعی، اقتصاد خانواده و کیفیت زندگی افراد بر جای میگذارد و مقابله با آن نیازمند نگاهی همهجانبه و مستمر است. در سالهای اخیر، کارشناسان بر این باورند که مبارزه مؤثر با مواد مخدر تنها به برخوردهای انتظامی محدود نمیشود، بلکه باید با آموزش، فرهنگسازی و تقویت حمایتهای اجتماعی همراه باشد.
بی تردید در کنار مقابله با عرضه مواد مخدر، توجه به پیشگیری، درمان و بازتوانی میتواند مسیر بازگشت به زندگی سالم را برای افراد درگیر این آسیب هموار کند. هفته مبارزه با مواد مخدر فرصتی است تا با نگاهی مسئولانهتر، نقش آگاهی، حمایت اجتماعی و خدمات درمانی در کاهش این آسیب و احیای امید در جامعه مورد توجه قرار گیرد. در چنین شرایطی، نقش نهادهای درمانی، مراکز مشاوره، خانوادهها و رسانهها در آگاهسازی عمومی و حمایت از افراد در معرض آسیب بیش از پیش اهمیت پیدا میکند.
این هفته میتواند یادآور این واقعیت باشد که پیشگیری از اعتیاد و کمک به درمان مبتلایان، مسئولیتی جمعی است و تحقق آن بدون همدلی و مشارکت همه بخشهای جامعه ممکن نخواهد بود.
اکبر منتظر، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان اردبیل، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مواد مخدر امروز یکی از چالشهای اصلی در حوزه آسیبهای اجتماعی در سطح جهان است .

تقدیم ۱۲ شهید در جبهه مبارزه با مواد مخدر
وی افزود: مبارزه با مواد مخدر در سطح استان اردبیل با همت تمامی همکاران و همراهی دستگاه قضایی با جدیت ادامه دارد. در این مسیر، بیش از ۱۹ شهید در کشور تقدیم جبهه مبارزه با مواد مخدر برای صیانت از بشریت شده است.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان اردبیل ادامه داد: مبارزه با مواد مخدر در استان اردبیل در حوزههای پیشگیری، درمان و مقابله همچنان با قوت ادامه دارد و عملیاتهای مختلفی در این زمینه در حال اجراست.
وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف مواد مخدر گفت: متأسفانه ورود گیاهان مخدر به کشور، امروز به نقطهای خطرناک، بحرانآفرین و تهدیدکننده تبدیل شده است و میتواند به پاشنه آشیل حوزه مبارزه با مواد مخدر بدل شود. از این رو توصیه ما این است که دستگاههای نظارتی نسبت به کشت این گیاهان حساسیت بیشتری داشته باشند.
کاهش سن اعتیاد، زنگ خطر جدید در حوزه مواد مخدر
منتظر با بیان اینکه یکی دیگر از موضوعات مهم در حوزه مواد مخدر، کاهش سن اعتیاد و نزول هرم سنی مصرف است، افزود: گرایش نوجوانان به این سمت، چالشی بزرگ به شمار میرود که در برنامههای ملی مورد توجه قرار گرفته و دولت نیز آن را در اولویت برنامههای خود قرار داده است. در همین راستا، اخیراً دو سند مهم در حوزه تحول درمان و همچنین پیشگیری ابلاغ شده که بهزودی اجرایی خواهد شد.

پروانه رضاقلیزاده مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد:در خصوص پیشگیری از اعتیاد، در کنار خانواده ها جامعه، نهادها و دستگاههای اجرایی نیز وظایفی بر عهده دارند تا بتوانند به خانوادههای درگیر این مسئله کمک کنند.
وی با بیان اینکه خانوادهای که با معضل اعتیاد یکی از اعضای خود مواجه است، بهتنهایی بار سنگینی به دوش میکشد و تلاش میکند فرد درگیر، مراحل درمان را طی کند،افزود: در این میان، ضروری است که جامعه نیز شرایطی را فراهم هم کند تا این خانوادهها در مسیر درمان، حمایت شوند.
ضرورت آموزش خانوادهها در حوزه پیشگیری از اعتیاد
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل با تأکید بر فعالیت تیمهای محلهمحور در سطح جامعه و محلات گفت: لازم است آموزشهای مورد نیاز خانوادهها، چه خانوادههایی که هنوز درگیر مسئله اعتیاد نشدهاند و چه خانوادههایی که با این آسیب دستوپنجه نرم میکنند، بهصورت جدی در دستور کار قرار گیرد.
رضاقلیزاده ادامه داد: این آموزشها باید بر موضوعاتی همچون اهمیت گفتوگوهای خانوادگی، شیوه صحیح ارتباط میان زوجین و نیز نحوه تعامل والدین با نسل جوان متمرکز باشد؛ چراکه این موارد نقش تعیینکنندهای در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی دارند.
وی با بیان اینکه متأسفانه امروز در جامعه شاهد نوعی گسست نسلی در میان خانوادهها هستیم،گفت:فاصلهای که میان والدین و فرزندان ایجاد میشود، باعث میشود بسیاری از حرفها در درون خانواده شنیده نشود و مسائل و مشکلات اعضای خانواده بهدرستی مطرح نشود.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل ادامه داد: این شرایط زمینهای را فراهم میکند تا فرد بهتدریج از خانواده فاصله بگیرد و به سمت بیرون از محیط خانواده کشیده شود؛ در حالی که مشخص نیست در این مسیر با چه افرادی همراه خواهد شد.
همین دوری از خانواده و احساس تنهایی میتواند زمینهساز بروز مشکلات متعددی از جمله افسردگی، گرایش به اعتیاد، مصرف مواد مخدر یا حتی مشروبات الکلی شود و فرد را در معرض انواع آسیبهای اجتماعی قرار دهد.
نقش نهادهای محلی در تقویت بنیان خانواده
وی بیان کرد: لازم است از طریق تیمهای محلهمحور، مراکز مشاوره، مراکز مثبت زندگی و سایر نهادهایی که در محلات فعالیت جدی دارند، آموزشهای لازم در حوزه کنترل خشم، مدیریت تعارض، تقویت گفتوگو در خانواده و بهبود روابط میان اعضای خانواده ارائه شود که اگر بتوانیم این آموزشها را بهصورت هدفمند و مستمر در سطح محلات گسترش دهیم، بیتردید گام مؤثری در پیشگیری از اعتیاد و سایر آسیبهای اجتماعی برداشته خواهد شد.

تمرکز بر سه رویکرد مهم در راستای پیشگیری از اعتیاد
طاهره رزاق پور مدیرکل بهزیستی استان اردبیل نیز در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد : در هفته مبارزه با مواد مخدر قرار داریم و سازمان بهزیستی بهعنوان یکی از دستگاههای اصلی در حوزه پیشگیری، درمان و کاهش آسیب اعتیاد، سه رویکرد مهم را در این زمینه دنبال میکند که شامل محلهمحوری، خانوادهمحوری و مشارکتجویی است.
وی افزود: این سه رویکرد از مهمترین سیاستهای سازمان بهزیستی در حوزه پیشگیری، درمان و کاهش آسیب اعتیاد به شمار میرود. در رویکرد محلهمحوری، تلاش ما بر این است که تمامی خدمات در بستر محلات و با نگاه اجتماعمحور ارائه شود تا بتوانیم از ظرفیتهای مردمی و محلی برای مقابله با آسیبهای اجتماعی بهره بگیریم.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل با تأکید بر اهمیت خانوادهمحوری در حوزه اعتیاد بیان کرد: در هر دو بخش پیشگیری و درمان اعتیاد، یکی از مهمترین موضوعاتی که بهطور جدی دنبال میکنیم، حضور و همراهی خانواده است. خانواده هم در زمینه پیشگیری از اعتیاد و هم در روند درمان میتواند نقش بسیار مؤثری ایفا کند.
خانواده،محور اصلی پیشگیری و درمان اعتیاد در اردبیل
رزاق پور ادامه داد: آموزش خانواده در حوزه پیشگیری از اعتیاد، کمک میکند تا خانوادهای سالم و آگاه داشته باشیم و اعضای خانواده در برابر آسیبهای اجتماعی مصون شوند. در واقع خانواده بهعنوان یکی از مهمترین عوامل محافظ در برابر اعتیاد شناخته میشود.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل افزود: در حوزه درمان نیز حضور خانواده در کنار فرد دارای اعتیاد، نقش تعیینکنندهای در بازگشت او به چرخه بهبودی و زندگی عادی دارد. هرجا که فرد از سوی خانواده طرد شود، متأسفانه شاهد نتایج منفی هستیم و احتمال بازگشت به اعتیاد افزایش مییابد.
وی با اشاره به ظرفیتهای درمانی موجود در استان گفت: در حال حاضر حدود ۱۲ مرکز درمان اعتیاد در استان اردبیل فعالیت میکنند. در کنار این مراکز، مؤسساتی نیز برای تکمیل چرخه درمان پیشبینی شدهاند تا فرایند درمان صرفاً به ترک مصرف محدود نشود و فرد بتواند مسیر بازگشت به زندگی عادی را بهصورت کامل طی کند.
مدیرکل بهزیستی استان اردبیل تصریح کرد: در این مراکز، خدماتی در قالب مدیریت مورد ارائه میشود که شامل توانمندسازی فردی، خانوادگی و اجتماعی افراد بهبودیافته است. همچنین خدمات مختلفی از جمله مشاوره، مددکاری و پیگیریهای حمایتی از طریق این مراکز انجام میشود.
رزاق پور یکی از مهمترین اهداف این مجموعه خدمات را بازگرداندن فرد بهبودیافته به خانواده و جامعه عنوان کرد و گفت: یکی از اصلیترین موضوعاتی که در این مسیر دنبال میکنیم، پذیرش فرد بهبودیافته از سوی خانواده است. خانواده باید این فرد را بپذیرد و بهعنوان بخشی از فرایند درمان، در ماندگاری بهبودی و جلوگیری از بازگشت مجدد به اعتیاد نقشآفرینی کند.
بی شک مقابله با مواد مخدر و اعتیاد صرفاً به حوزه برخورد و درمان محدود نمیشود، بلکه نیازمند نگاهی جامع، مستمر و چندجانبه در بخشهای پیشگیری، درمان، کاهش آسیب و حمایتهای اجتماعی است. در این میان، خانواده بهعنوان نخستین و مهمترین نهاد اجتماعی، نقشی تعیینکننده در پیشگیری از گرایش به اعتیاد، حمایت از فرد درگیر و ماندگاری درمان دارد و در کنار آن، نهادهای اجرایی، مراکز مشاوره، تیمهای محلهمحور و دستگاههای حمایتی نیز باید با آموزش، آگاهسازی و توانمندسازی خانوادهها، زمینه کاهش آسیبهای اجتماعی را فراهم کنند.
کاهش سن اعتیاد، تغییر الگوی مصرف و ضرورت بازگشت بهبودیافتگان به خانواده و جامعه، از مهمترین هشدارها و محورهایی است که نشان میدهد برای کنترل این آسیب اجتماعی، همافزایی خانواده، جامعه و دستگاههای مسئول بیش از هر زمان دیگری ضروری است.


نظر شما